Maand: juni 2020

Meisjes van vijftien

Meisjes van vijftien

Veertien minuten over zeven in de ochtend was het toen meneer Van Zuylen wakker werd. Meneer Van Zuylen, of Herr Von Zuylen zoals hij zich graag liet noemen in de tijd dat hij nog leraar was en zich niets aantrok van zijn leerlingen die hem achter zijn rug om belachelijk maakten om die naam – en zijn collega’s trouwens ook – vond dat de rode cijfers op de wekker naast zijn bed hem verwijtend aankeken, maar hij begreep het wel want hij was veel te laat opgestaan, hij verweet het zichzelf ook. Meneer Van Zuylen hield niet van lang slapen. Meneer Van Zuylen hield van veel dingen niet, niet van thee met melk en niet van zijn leerlingen, maar wel van Duitse naamvallen en van pünktlichkeit. Misschien dat hij daarom toch leraar Duits was geworden, hoewel hij nu oud en kaal was en al lang met pensioen. Meneer Van Zuylen was een kale man, zelfs zijn handelingen waren kaal. 

     Ordnung muß sein, zei hij tegen zichzelf – en hij meende het – toen hij met krakende knieën uit bed stapte en met zijn tenen zijn kale pantoffels onder het bed zocht en ze niet vond. Terwijl zijn voeten blindelings rondtastten omdat hij met zijn stijve rug niet goed kon bukken ergerde hij zich aan die zinsnede die zijn gedachte bestookte, omdat die nogal voor de hand liggend was. Hij keek naar beneden, naar zijn voeten en naar de nagels die hinderlijk vergeeld en vergroeid waren en hij maakte een notitie in zijn hoofd om er dat meisje Vermeulen van de thuiszorg op aan te spreken. Eigenlijk was ze geen meisje meer, maar ze deed hem denken aan een leerling die ooit bij hem in de klas had gezeten, een van die vijftienjarige fluistermeisjes die de schoonheid van bloemrijke Duitse liefdespoëzie niet konden bevatten maar wel wat het was om hongerige jongens om de vinger te winden. Meneer Van Zuylen kon zich haar naam, Annechien, nog herinneren, zoals ook haar gegiebel hem nog levendig voor de geest stond en hem destijds ernstig tegen de borst stuitte; hoe slapper haar lach hoe groter zijn hekel aan haar. Het soort meisje dat meestal precies dat deed waarvan ze wist dat hij er niet van hield. Ze was een steentje in zijn schoen dat er twee jaar zat en toen het ten langen leste zijn huid open had geschuurd en een bloedende wond had veroorzaakt werd hij van school gestuurd en niet zij. Het zou nooit wat met haar worden, dat was een ding dat zeker was. Ze was een onnozel wicht en alle Gewimmel niet waard. Toch drong ze soms met haar, wat hem betreft misplaatste, air van zelfverzekerdheid zijn dromen binnen en als het steentje dan zijn hersenpan schuurde sloeg hij om zich heen als om een vervelende vlieg weg te jagen, hoewel hij zich daar niet bewust van was omdat hij sliep. 

     De dikke fluwelen gordijnen hielden het zonlicht grotendeels buiten en daarom kon hij zich niet goed oriënteren in de schemerige kamer, bovendien had hij zijn bril nog niet op. Overigens viel er niet veel te oriënteren, want de kamer was minstens twintig jaar niet veranderd, dezelfde kaalhouten meubels stonden op dezelfde plek op de sleetse linoleum vloer dus hij wist precies waar alles zich bevond; de omtrekkende bewegingen die nodig waren om de confrontatie met de meubels – die niets anders te doen leken te hebben dan daarop te wachten – te vermijden, hadden zich fysiek in hem verankerd. Hij stak zijn arm uit naar de bril op het nachtkastje, zette hem op zijn neus en bukte zich daarna moeizaam om onder het bed te kijken, wat zijn hoofd deed bonken en een pijnscheut door zijn rug joeg, dof en koud als een steen, en toen had hij eindelijk zijn pantoffels te pakken en schoof ze stevig aan zijn voeten zodat ze niet uit zouden slippen om hem ten val te brengen, iets wat zomaar gebeuren kon. 

     Met zijn goede hand hengelde meneer Van Zuylen zijn stok naar zich toe, die in een tamelijk adequate imitatie van hemzelf stram naast het nachtkastje stond te wachten, en met diezelfde hand duwde hij zich voorzichtig overeind en probeerde niet te kraken bij het opstaan, bang dat zijn skelet als een berg aangevreten kippenbotjes in elkaar zou storten. Omdat meneer Van Zuylen grote aandrang voelde schuifelde hij direct door naar de badkamer, wat wirklich veel te langzaam ging, zijn krompelige lichaam kraakte in zijn voegen terwijl zijn snor slap naar beneden hing als een dode, grijze muis en de druppels zich zonder schuldgevoel verzamelden op de voorkant van zijn pyjamabroek, want dat is nu eenmaal wat druppels doen bij een oude, zieke man die het allemaal niet meer kan ophouden. 

     Bij de badkamer aangekomen hield hij zich met twee handen vast aan de deurpost – er zou nog steeds een beugel geplaatst worden – en tastte naar het lichtkoordje, maar aangezien die verdammte stok zich nog in zijn andere hand bevond raakte hij uit evenwicht, maakte slagzij en belandde met een doffe smak op de koude badkamervloer. Daar lag hij, bevangen door een scherpe en hete pijn die de tranen in zijn ogen deden opwellen, zich hijgend tussen de mistroostig mosgroene tegels te realiseren dat hij zijn enkel had gebroken. Meneer Van Zuylen greep naar het alarm om zijn nek, maar had het op het nachtkastje laten liggen omdat hij ‘s nachts hij altijd bang was erin verstrikt te raken en nu kon hij geen kant op. Het lukte hem niet zich overeind te hijsen en de betonnen vloer deed zijn dunne papieren huid snel afkoelen, zodat hij begon te rillen. Hij dacht aan het meisje van de thuiszorg waar hij op zou moeten wachten en dat zou nog uren duren; als ze vandaag um Gottes willen maar niet te laat kwam. Ze wist dat hij er niet van hield. 

Toen Annechien Vermeulen die ochtend, om acht minuten over half elf om precies te zijn – ze was ruim een uur te laat omdat ze de avond ervoor haar wekker vergeten was te zetten toen haar moeder haar nog veel te laat had gebeld om te klagen over haar vader – binnenkwam in het appartement van meneer Van Zuylen was het stil, een geluidloosheid die kaal in de lucht hing. Ze keek om de hoek van de salon en riep hem, maar er volgde geen antwoord en daarom liep ze door naar de slaapkamer, waar de roerloosheid de stofjes deed dansen in een dunne strook zonlicht die door het gordijn kwam, en vervolgens liep ze naar de badkamer waar ze eindelijk een schor gefluister hoorde. Toen ze over de drempel stapte zag ze hem half buiten bewustzijn op de grond liggen, wit als een vaatdoek en met blauwige lippen lag hij overduidelijk te vergaan van de pijn en de enkel zag eruit alsof iemand hem had willen opblazen om een verjaardagsfeestje luister bij te zetten. De stank benam haar de adem omdat hij alles had laten lopen en krampachtig stak hij een hand naar haar op terwijl hij zachtjes Bitte kreunde, wat Annechien enigszins verwonderde aangezien hij nog nooit alsjeblieft tegen haar had gezegd. Terwijl ze naar hem keek en zich afvroeg of hij dat überhaupt wel eens tegen iemand had gezegd, zei ze Wie schade für Ihnen!, zich er niet van bewust dat ze de naamvallen door elkaar haalde en hoe jammer dat inderdaad was voor meneer Van Zuylen. Ze draaide zich om, trok eerst de badkamerdeur en vervolgens de buitendeur achter zich dicht en liet het zonlicht haar wangen verwarmen. Het beloofde een prachtige zomerdag te worden.

Photo by Katarzyna Grabowska on Unsplash

Jachtpijn

Jachtpijn

Doodstil zat hij. Adem vloeide in door zijn neus en deden zijn neusharen trillen, het rook naar aarde. De uitademing voelde warm op zijn lippen. In slow motion begon de duisternis op te trekken, de vage contouren van de dennen tekenden zich als stramme soldaten af aan de overkant van de verlaten weide. Stekelige takjes prikten in zijn nek en rug, het struikgewas bood beschutting maar was onaangenaam. Zeker na een paar uur zitten. Zijn ellebogen steunden op een knie en in zijn handen lag het geweer, het leunde licht tegen zijn schouder. De andere knie lag in het vochtige gras, doorweekt, onontkoombaar greep de donkere plek om zich heen. Vanaf zijn enkel klom een beestje, een mier misschien, door de pijp van zijn afritsbroek langs de binnenkant van zijn dijbeen naar boven en maakte vervolgens een wandelingetje langs zijn bilspleet. Het gekriebel bracht aangename rillingen teweeg, maar hij liet zich niet afleiden. 

     Hoe gespannener je bent, hoe eerder ze je in de smiezen hebben, ze voelen elke spierspanning van een potentiële vijand. Hij negeerde de kramp in zijn linkervoet. Vreemd hoeveel geluiden er klonken in het halfdonker. Een uil. Geritsel, van een woelmuis op de grond of de wind door de bladeren in de bomen. Hij luisterde naar de schemer, verplaatste toch even zijn voet.

     ‘Moet ik de pan alvast klaarzetten en de uien schillen?’ had Ineke gisteravond gevraagd. Hij kon er niet om lachen. Hij wilde nu eenmaal een keer in zijn leven weten hoe het was om een dier te doden. Een echt beest, een zoogdier. Om de jachtpijn te voelen, zoals Ben het noemde. Die gordiaanse knoop van triomf en leed die het doden van een levend wezen met zich meebrengt, puur en alleen voor jouw genot. Het schuldgevoel dat zou samenvloeien met de smaak van de overwinning.

     Daar! Vrijwel onzichtbaar maakte een schaduw zich los van de bosrand. Een reebokje, een jaarling. Geluidloos hief hij het jachtgeweer en keek door het vizier, de wijsvinger gespannen om de trekker. De ree stond aan de rand van het veld, het kopje behoedzaam geheven. Vijfentwintig meter schatte hij. Nog net zag hij de oortjes van links naar rechts bewegen. Hij zoog zijn adem naar binnen, spande zijn buikspieren en haalde de trekker over. Het schot reet de stilte uiteen, de terugslag van het geweer kwam toch nog onverwacht, evenals de zwerm vogels die opfladderde uit de eik links van hem. Het deed zijn ballen krimpen. Een fractie van een seconde verduisterde de eksterzee de lichter wordende hemel. Toen liet hij het wapen zakken, en legde het met bevende handen in het gras. 

     De weergekeerde stilte strekte zich uit over het landschap, alleen zijn hart en hoofd bonsden gelijktijdig toen hij om zich heen keek naar de onbeweeglijke omgeving. Hij wachtte op iets, maar wist niet goed wat. Applaus. Boe-geroep. Iets. Niet deze … desolaatheid. Hij deed een paar stappen naar voren, wankelend als een dronken boer en dacht aan Ineke, die wachtte met de uien. Hij zette nog een paar passen, het bloed begon weer te stromen en zijn benen kregen hun gevoel weer terug. Met de rugzak en het geweer liep hij over het open veld naar de bosrand waar het dier had gestaan, niet eens zeker of hij het had geraakt. Hij voelde zich naakt en bespied. Hij begon te rennen. 

     De bloedsporen in het gras leidden hem er vanzelf naartoe, naar de plaats delict. Het dier had zich nog enkele meters weg weten te slepen en was toen tussen de dennenbomen in elkaar gezakt. De buik was voor de helft opengereten, er droop een mengsel van glanzende ingewanden en bloed uit, er zaten al vliegen op. De fluwelige bruine oren waren wit behaard aan de binnenkant, de donkere ogen blind voor zijn moordenaar. Ze deden hem denken aan de zijne als hij in de spiegel keek en hij draaide zich om en gaf over. 

     Zijn handen trilden nog altijd toen hij een slok water uit de veldfles nam. Hij ging naast de kop van het dier zitten, legde deze op zijn schoot en aaide de zachte vacht van de neus. Stelde zich hem voor boven de bank, op een gelakt houten bord gespijkerd, hem voor altijd aanstarend met glazen ogen. Hij telde het aantal vogels dat overvloog en probeerde niet te kijken naar de vliegen die zich verzamelden bij het bloederige gat, niet te luisteren naar het gonzen in zijn oren. Toen de zon de bomen begon te beschijnen en in de verte een kerkklok luidde, stond hij op, stopte het geweer in de rugzak en ging.

In de schemer van de slaapkamer kleedde hij zich uit en schoof naast Ineke in het warme bed. Ze kreunde een beetje en draaide zich naar hem om. Hij aaide de gladde huid van haar neus, keek naar het dons op haar wangen, telde het aantal ademteugen dat vervloog en probeerde niet te luisteren naar de vlieg die zoemde achter het gordijn. Zijn vingers gleden langs haar wangen naar beneden en streelden haar nek, haar rug, buik, benen en billen, ze werd wakker en probeerde hem van zich af te duwen, hij klemde zich aan haar vast, dit dier, dit zoogdier, hij wilde het. Toen stortte hij zich op haar en zoog aan haar borsten als een hongerig kind en huilde en kwam klaar tegelijk.

Photo by Scott Carroll on Unsplash